Andronianoi On Line

Οι Άγιοι Πρόβος, Τάραχος και Ανδρόνικος

Μαρτύρησαν στο διωγμό κατά της Εκκλησίας, επί Διοκλητιανού (284-304) και Φλαβιανού ηγεμόνα Κιλικίας. Ο Πρόβος ήταν από την Παμφυλία, ο Ανδρόνικος από την Έφεσο και ο Τάραχος από την Ιλλυρία. Και οι τρεις ήταν στρατιώτες, πραγματικά ευσεβέστατοι και άρτια καταρτισμένοι στην Αγία Γραφή. Συνελήφθησαν από τον έπαρχο της Ταρσού Μαξέντιο, τον καιρό που βρίσκονταν στην έρημο. Όταν, λοιπόν, παρουσιάστηκαν μπροστά του, και οι τρεις θαρραλέοι στρατιώτες Χριστού έδωσαν γενναίες απαντήσεις. Πρώτος ο γέρων Τάραχος είπε: "Μη βλέπεις, βασιλιά, τα γηρατειά μου. Οι σωματικές μου δυνάμεις μπορεί να υποχώρησαν, αλλά η ακμή της ψυχής παραμένει ακέραια. Γι' αυτό, όλα τα βάσανα και μύριοι θάνατοι δε θα καταισχύνουν και τον πιο μικρό στρατιώτη του Χριστού". Έπειτα, με τη σειρά του ο Πρόβος, είπε και αυτός: "Χριστιανός είμαι και τίποτα δε με τραβά τόσο, όσο να πάθω για το Χριστό μύρια βάσανα και να χύσω το αίμα μου γι' Αυτόν". Τέλος, γενναία ήταν και η απάντηση του Ανδρόνικου: "Μεταχειρισθείτε, είπε, όσα μαρτύρια θέλετε. Το αίμα μου όλο μπορεί να φύγει, αλλά η καρτερία απ' τον Ανδρόνικο δε θα λείψει, έστω και αν κοβόταν μύρια τεμάχια". Κεραυνοβολημένος από τις απαντήσεις ο Μαξέντιος, διέταξε να γδάρουν το κεφάλι του Τάραχου και να βγάλουν τα μάτια των άλλων δύο. Τέλος, μη ανεχόμενος τέτοια ταπείνωση, τους αποκεφάλισε.

Απολυτίκιο. Ήχος γ’. Την ωραιότητα.
Ισχύν την άμαχον, περιζωσάμενοι, κατεπαλαίσατε, εχθρών τας φάλαγγας, και εδοξάσατε Χριστόν, αθλήσεως τοις αγώσι, Πρόβε παναοίδιμε, ο πρόβας προς τα κρείττονα, ένδοξε Ανδρόνικε, Εκκλησίας εκνίκημα, και Τάραχε πιστών η γαλήνη, ο τρισαυγής Μαρτύρων δήμος.

Κοντάκιον. Ήχος β’. Τα άνω ζητών.

Τριάδος ημίv, την δόξαν εμφανίσαντες, γενναίοι Χριστού, οπλίται θείοι Μάρτυρες, συν Ταράχω Πρόβος τε και Ανδρόνικος, ήλεγξαν άπασαv, των τυράννων αθεότητα, τη πίστει γενναίως εναθλήσαντες.

Η Αγία Δομνίνη

Η Αγία Δομνίνη μαρτύρησε επί του Διοκλητιανού. Συλλήφθηκε από τον Έπαρχο Λύσιο και απειλήθηκε με βασανιστήρια προκειμένου να απαρνηθεί την πίστη της. όμως έδειξε ηρωική γενναιότητα. Επέμενε με σφοδρή σταθερότητα στην ομολογία τού Χριστού, καταφρονώντας το μαρτύριο του μαστιγώματος, πού της επέβαλαν αρχικά. Στη συνέχεια την βασάνισαν συνθλίβοντάς της τα οστά και τις αρθρώσεις της και φυλακίζοντάς την. Όντας δε φυλακισμένη η αγία παρέδωσε την ψυχή της στο Θεό.

Η Αγία Αναστασία η Παρθένος

Υπήρξε στα χρόνια των βασιλέων Δεκίου και Βαλεριανού (250). Καταγόταν από τη Ρώμη και μόναζε σ' ένα Μοναστήρι μαζί με άλλες παρθένες. Αυτή λοιπόν καταγγέλθηκε ότι είναι χριστιανή και οδηγήθηκε μπροστά στον ηγεμόνα με σιδερένια αλυσίδα και χτυπήθηκε άγρια στο πρόσωπο. Κατόπιν, αφού τη γύμνωσαν, με μαρτυρικό τρόπο την έκαιγαν, ενώ στη φωτιά έχυναν πίσσα, λάδι και θείο. Έπειτα την κρέμασαν σ' ένα ξύλο και έκοψαν τους μαστούς της. Στη συνέχεια έβγαλαν από τη ρίζα τα νύχια της, έκαψαν τα χέρια και τα πόδια της, ξερίζωσαν τα δόντια της και στο τέλος την αποκεφάλισαν, παίρνοντας έτσι το αμάραντο στεφάνι του Μαρτυρίου. (Ίσως να είναι η ίδια μ' αυτή της 29ης Οκτωβρίου. Οι βιογραφίες τους είναι σχεδόν όμοιες).

Οι Άγιοι 70 Μάρτυρες

Μαρτύρησαν δια ξίφους. (Μάλλον πρόκειται για τους ίδιους μάρτυρες της 30ής Σεπτεμβρίου).

Ο Άγιος Θεόδοτος επίσκοπος Εφέσου

Απεβίωσε ειρηνικά.

Η Αγία Μαλφεθά

Μαρτύρησε, αφού τη θανάτωσαν με τοξευόμενα βέλη.

Η Αγία Ανθία

Βρήκε μαρτυρικό θάνατο μέσα σε χάλκινο πυρακτωμένο βόδι.

Οι Άγιοι Ιουβεντίνος και Μάξιμος (ή Μαξιμίνος)

Ο Ιερός Χρυσόστομος πλέκει ιδιαίτερο εγκώμιο στους δύο αυτούς μάρτυρες. Υπήρξαν επί Ιουλιανού του Παραβάτου (361). Κάποτε έτυχε να βρίσκονται σ' ένα συμπόσιο στρατιωτών (ίσως διότι και αυτοί ήταν στρατιώτες) και κατά τη συζήτηση, οι Άγιοι αυτοί, διαμαρτύρονταν για τα κακά που ο βασιλιάς διέπραττε εναντίον των χριστιανών. Αυτό όμως, το "κάρφωσε" κάποιος στον βασιλιά Ιουλιανό τον Παραβάτη, με αποτέλεσμα αυτός, να δημεύσει την περιουσία των δύο Αγίων και να τους κλείσει φυλακή. Επειδή όμως η φυλακή είχε γίνει εκκλησία από τις συχνές και ομαδικές επισκέψεις των χριστιανών, για ν' ακούσουν τα λόγια των δύο Αγίων και να διδαχθούν, ο Ιουλιανός λοιπόν, έδωσε διαταγή και τη νύχτα, κρυφά, στρατιώτες πήγαν και τους αποκεφάλισαν. Τα σώματα τους τα πήραν οι χριστιανοί και τα έθαψαν με την αρμόζουσα τιμή.

Ο Άγιος Ιάσων επίσκοπος Δαμασκού

Απεβίωσε ειρηνικά.

Οι Άγιοι Ανδρομάχος και Διόδορος

Μαρτύρησαν δια πυρός.

Ο Όσιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος

Βλέπε βιογραφικό του σημείωμα την 12η Μαρτίου. Η μνήμη του μετατίθεται εδώ, διότι την 12η Μαρτίου συμπίπτει με τις ήμερες της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

Απολυτίκιο. Ήχος γ'. Θείας πίστεως.
Θείαν έλλαμψιν, Συμεών Πάτερ, εισδεξάμενος, εν τη ψυχή σου, φωστήρ εν κόσμω εδείχθης λαμπρότατος, διασκεδάζων αυτού την σκοτόμαιναν, και πάντας πείθων ζητείν, ην απώλεσαν, χάριν Πνεύματος. Αυτόν εκτενώς ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.

Ο Όσιος Θεοσέβιος ο Αρσινοΐτης

Γεννήθηκε στην Αρσινόη, που βρίσκεται κοντά στην Παφία της Μαιλάνδρας της Κύπρου, από γονείς ευσεβείς και εύπορους, τον Μιχαήλ και την Άννα. Είχε δε αδελφό τον όσιο Αρκάδιο τον μετέπειτα επίσκοπο Αρσινόης (+ 29 Αυγούστου). Αν και ο αδελφός του πήγε στην Κωνσταντινούπολη για να σπουδάσει, αυτός έμεινε κοντά στους γονείς του βόσκοντας πρόβατα και διαπρέποντας στην αρετή και την ευσέβεια. Παντρεύτηκε με κάποια κοπέλα, από το χωριό Φιλούσες, την οποία έπεισε να περάσουν τη ζωή τους με παρθενία σαν αδέλφια. Πράγματι, έτσι ασκητικά και οσιακά αφού έζησε, κάνοντας πολλές ελεημοσύνες, απεβίωσε ειρηνικά. Τον έθαψαν στη σπηλιά όπου πήγαινε και ασκήτευε. Ο τόπος εκείνος έγινε αιτία , δια του Αγίου, πολλών θαυμάτων.

Η Σύναξις των εν Αθήναις Αγίων

Δεν έχουμε λεπτομέρειες για το γεγονός.

Ο Άγιος Wilfrid (Άγγλος)

Λεπτομέρειες για τη ζωή αυτού του αγίου της ορθοδοξίας, μπορεί να βρει ο αναγνώστης στο βιβλίο "Οι Άγιοι των Βρετανικών Νήσων", του Χριστόφορου Κων. Κομμοδάτου, επισκόπου Τελμησσού, Αθήναι 1985.

Οι Άγιοι Βαλάντιος, Βαρλαάμ, Βαρνάβας ο μοναχός, Βασίλειος ο επίσκοπος, Γεώργιος ο Βαβατσινιώτης, Γεώργιος ο επιτηδειώτης, Γεώργιος ο περαχωρίτης, Γεώργιος ο Σαλαμάνης, Δημητριανός ο επίσκοπος, Ειρηνικός ή Αρνιακός, Ελπίδιος, Επαφρόδιτος

Οι Άγιοι αυτοί είναι από τους 300 Αλαμανούς Κυπρίους Αγίους. Δεν έχουμε λεπτομέρειες για τον Βίο τους.

Ο Άγιος Επίκτητος ο θαυματουργός

Η αγία μας Εκκλησία αποτελεί, όπως ξέρουμε τη Βασιλεία του Χριστού. Κι είναι η βασιλεία αυτή ακατάλυτος από τον χρόνο και αιώνιος.

Τούτη την αλήθεια διακηρύττει κι ο εμπνευσμένος υμνογράφος σ' ένα ύμνο του: «Η Βασιλεία σου, Χριστέ ο Θεός, βασιλεία πάντων των αιώνων, και η Δεσποτεία σου, εν πάση γενεά και γενεά».

Πολλοί μέχρι σήμερον πολέμησαν τη Βασιλεία του Χριστού, την Εκκλησία. Από τότε που πρωτοεμφανίσθηκε πάνω στη γη, πολλοί την καταδίωξαν και την πολέμησαν. Τι πέτυχαν; Μας το λέει η Ιστορία με το στόμα του χρυσορρήμονος της Αντιοχείας. «Οι πολεμήσαντες απώλον το». Αυτοί δηλαδή που την πολέμησαν χάθηκαν! Κι η Εκκλησία; «Αυτή υπέρ τον Ουρανόν αναβέβηκε». Και δεν μπορούσε να γίνει διαφορετικά. Γιατί η Εκκλησία είναι φυτεμένη στη γη από τον Ουρανό.

Η Εκκλησία είναι Αυτός ο ίδιος ο Χριστός.

Και Αυτός βεβαιώνει:

«Και πύλαι Άδου ου κατισχύσουσιν Αυτής».

Το Άγιο Πνεύμα, το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, συγκροτεί και στερεώνει τον θεσμό της Εκκλησίας. Αυτό ανέδειξε δια μέσου των αιώνων τους εμπνευσμένους εργάτες της. Τους ζηλωτές κι ατρόμητους εργάτες, που για την αγάπη του Χριστού, δεν δίστασαν και στα μαρτύρια να βαδίσουν και τη ζωή τους να θυσιάσουν για χάρη Του.

Το Άγιο Πνεύμα ανέδειξε τους ταπεινούς κι αγράμματους ψαράδες της Γαλιλαίος αποστόλους και κήρυκας του Ευαγγελίου. Αυτό και τους φωτισμένους Ιεράρχες, τους φλογερούς μάρτυρες, κι ακατάβλητους ασκητές.

Το Άγιο Πνεύμα συντηρεί και στις ήμερες μας κι ενισχύει τις χιλιάδες των ιεραποστόλων και συγχρόνων μαρτύρων και οσίων, που βρίσκονται στα διάφορα μέρη του αιματόβρεκτου πλανήτη μας. Μπορεί εμείς να. μην τους ξέρουμε. Να μην τους βλέπουμε. Να μην τους προσέχουμε, γιατί άλλα πράγματα μας συγκινούν και μας ελκύουν. Πράγματα συνήθως ευτελή και αμαρτωλά.

Όμως αυτοί υπάρχουν. Κι είναι πολλοί. Στρατιές ολόκληρες απαρτίζουν την στρατευόμενη και θριαμβεύουσα Εκκλησία του Χριστού. Ένας από αυτούς τους οσίους τους μεγάλους και θαυμαστούς, που σαν άστρο φωτεινό στολίζει περίλαμπρα το νοητό στερέωμα της Κυπριακής Εκκλησίας, είναι κι ο άγιος Επίκτητος ο θαυματουργός. Αλαμανός ήταν κι αυτός. Ένας από τους τριακόσιους Αλαμανούς αγίους, που ήρθαν κι έζησαν στο νησί μας τον 12ο αιώνα. Μας ήρθαν από τη Γερμανία. Ήσαν Έλληνες εργάτες που εργαζόντουσαν εκεί. Έλαβαν όλοι μέρος στη Β' Σταυροφορία 1147-1149 που δημιουργήθηκε με σκοπό να ελευθερώσει τους Αγίους Τόπους από τα χέρια των μωαμεθανών. Μετά τη διάλυση της στρατιάς αυτής, προτού ακόμη φθάσει στην Παλαιστίνη, οι Έλληνες στρατιώτες συνήλθαν όλοι κι αποφάσισαν να προχωρήσουν και να πάνε στα Ιεροσόλυμα να προσκυνήσουν. Τα Ιεροσόλυμα τα κρατούσαν ακόμη τότε οι Ευρωπαίοι. Αφού πραγματοποίησαν τον ιερό εκείνο πόθο τους, συνήλθαν και πάλι κι αποφάσισαν να διασκορπισθούν και να ασκητεύσουν εκεί στα έρημα του Ιορδανού. Οι Σαρακηνοί όμως κι οι Λατίνοι τους καταδίωκαν, Γι' αυτό μια μέρα μαζεύτηκαν και πήραν την απόφαση να φύγουν. Κατέβηκαν στην παραλία, μπήκαν σ' ένα καράβι κι ήλθαν στην Κύπρο. Το καράβι που τους έφερνε, προτού φτάσει σε λιμάνι, τσακίστηκε πάνω στους βράχους εξ αίτιας μιας δυνατής τρικυμίας. Ευτυχώς όμως το πλήρωμα του καραβιού σώθηκε όλο και βγήκε στην ακρογιαλιά της Πάφου. Απ' εκεί διασκορπίσθηκαν σ' ολόκληρο το νησί και ασκήτεψαν άλλοι «εν όρεσι» και άλλοι «εν σπηλαίοις και ταις οπαίς της γης».

Ο Λεόντιος Μαχαιράς, ο χρονογράφος της Κύπρου, στο χρονικό του να πως περιγράφει το σχετικό γεγονός. «Όνταν οι Σαρακηνοί επήραν την γην της επαγγελίας, τότε εβγήκαν οι πτωχοί οι χριστιανοί όπου εγλυτώσαν και επήγαν όπου ηύραν καταφύγιν ήσαν αρχιεπίσκοποι, επίσκοποι, ιερείς και λαϊκοί και επήγαν όπου φτάσαν και ήρταν και εις την περίφημον Κύπρον μία συντροφιά, όπου ήσαν (300) ονομάτοι, και γροικώντα, ότι Έλληνες εφεντεύγαν τον τόπον, δια τον φόβον επήγαν εις το έναν μέρος και εις το άλλον και εσγάψαν την γην και εμπήκαν μέσα και επροσεύχουνταν τω θεώ και ήσαν δύο τρεις αντάμα, και είχαν τινά δουλευτήν απού τους εδούλευγεν το εχρειάζουνταν δια την ζωήν τους. Και εποθάναν εις τον αυτό νησίν, και πολλοί εξ αυτών τους εφανερώθησαν δι’ αγγέλου, άλλοι δια τα θαυμαστά θαύματα».

Ο Μαχαιράς αναφέρει μάλιστα και τα ονόματα 67 από τους τριακόσιους αυτούς οσίους. Για τον άγιο Επίκτητο μας λέγει, πως αφού προχώρησε από τόπο σε τόπο, ήρθε στα βόρεια της Κύπρου κι εγκαταστάθηκε στην περιοχή του Κάζα Πιφάνη, το σημερινό Καζάφανι, που απέχει κάπου τέσσερα μίλια από την πόλη της Κερύνειας. «Εις την Περιστερώναν της Μεσαορίας ευρίσκεται ο άγιος Αναστάσιος ο θαυματουργός, εις την Ορμετίαν (Ορμήδια) ο Άγιος Κωνσταντίνος στρατιώτης... και προς του Κάζα Πιφάνη ο άγιος Επίκτητος

Στην αρχή ο άγιος διέμενε σ' ένα έρημο μέρος. Αργότερα προχώρησε, βρήκε μια σπηλιά κι εκεί έστησε το ασκητήριό του. Ο αγώνας του πολύπλευρος, εντατικός, αδιάλειπτος. Όπλα η προσευχή, η νηστεία, η μελέτη, η άσκηση. Πόθος ένας: Να νικήσει τις αδυναμίες και τα πάθη του. Να νικήσει τον κατώτερο εαυτό του και να γίνει εκείνος που θέλει ο Κύριος. Να γίνει ο ενάρετος, ο τέλειος, ο άγιος. «Έσεσθε ουν υμείς τέλειοι ώσπερ και ο Πατήρ υμών ο εν τοις Ουρανοίς τέλειος εστί». Αυτό δεν συνιστά κι ο Αρχηγός της πίστεως μας, ο Ιησούς Χριστός; Να γίνει ο τέλειος στην αρετή. Και το επιτυγχάνει. Με την αυστηρή νηστεία επιτυγχάνει να καταστέλλει τις σαρκικές ορμές και με την κατανυκτική και συνεχή προσευχή να υψώνει το πνεύμα του σε άλλους κόσμους. Με την τακτική και πάλι μελέτη του ιερού Ευαγγελίου και την προσεκτική άσκηση κατορθώνει μέρα με τη μέρα να ταπεινώνει και να εξουδετερώνει «τον παλαιόν άνθρωπον συν τοις παθήμασι και ταις επιθυμίαις» αυτού (Γαλ. ε' 24} και στη θέση του να βάνει τον νέο άνθρωπο. Να ντύνεται, όπως λέγει ο απόστολος, «τον νέον, τον ανακαινούμενον εις επίγνωσιν κατ' εικόνα του κτίσαντος αυτόν» (Κολασ. γ' 10). Δηλαδή να ντύνεται τον νέο, ο οποίος συνεχώς ξανακαινουργώνεται ώστε να προχωρεί σε βαθύτερη γνώση του Θεού και να γίνεται ολοένα και τελειότερη εικόνα του Χριστού, ο οποίος τον έκτισε.

Με τούτο τον τρόπο ζωής το αποτέλεσμα υπήρξε άμεσο. Η θεία χάρις «η τα ασθενή θεραπεύουσα και τα ελλείποντα αναπληρούσα» πλούσια επεσκίασε τον όσιο. Οι Ιερές του προσπάθειες καθαγιάζονται καθημερινά και η ζωή του γίνεται όλο και πιο ενάρετη κι αγία. Ο νους κι η καρδιά φωτίζονται κι ο ζηλωτής ασκητής επιτυγχάνει αυτό που ποθεί κι αγωνίζεται. Επιτυγχάνει να αναδειχθεί κάποια μέρα «παρά τω Θεώ εκλεκτός, έντιμος, άγιος».

Οποία στ' αλήθεια τιμή και χαρά για τον τακτικό εργάτη της αρετής! Αυτό το αποτέλεσμα όμως επιτυγχάνει κι ο καθένας πιστός αρκεί με ζήλο και αυταπάρνηση να θέτει τον εαυτό του κάτω από τον χρηστό ζυγό του Κυρίου. Και ν' αγωνίζεται σκληρά με υπομονή κι επιμονή να ζει κάθε μέρα ζωντανά και συνειδητά τη χριστιανική αλήθεια και ζωή. Ο χριστιανισμός δεν είναι μόνο μια ωραία διδασκαλία. Ο χριστιανισμός είναι προ πάντων βίωμα. Όπου κι αν βρίσκεται ο άνθρωπος, μπορεί σαν θελήσει και σαν αγωνισθεί να ευαρεστήσει στον Κύριο. Η Ιστορία της Εκκλησίας μας το βεβαιώνει κι η καθημερινή πείρα το μαρτυρεί.

Αυτό έκαμε κι ο όσιος μας. Κάθε μέρα αγωνιζόταν στη σπηλιά του να ζει τη χριστιανική ζωή. Κι όχι μονάχα ο ίδιος φρόντιζε να είναι τύπος και υπογραμμός αληθινού πιστού, αλλά και τούτο συνεβούλευσε σε όσους τον επισκεπτόντουσαν, για να τον συμβουλευθούν. Γιατί και τούτο εγένετο.

Όπως η ευωδία των λουλουδιών τραβάει σ' αυτά τις ευγενικές μέλισσες, έτσι και του αγίου μας της αρετής του η ευωδία, που ανεδίδετο απ' την ταπεινή σπηλιά, άρχισε να ελκύει γύρω του διψασμένες ψυχές, που ποθούσαν μια καλύτερη ζωή. Σε λίγο ένας ολόκληρος συνοικισμός σχηματίστηκε γύρω απ' τη σπηλιά. Στις ευγενικές αυτές ψυχές που το βράδυ, υστέρα από την κούραση της ημέρας, τον επισκέπτοντο, ο άγιος προσέφερε τον λόγο του Θεού με στοργή κι απλότητα. Και τις παρηγορούσε και τις καθοδηγούσε και τις ενίσχυε. Μα και τους άλλους που ερχόντουσαν από μακριά ο άγιος τους δεχόταν και τους χάριζε μαζί με τη διδασκαλία και τις θαυματουργικές θεραπείες του. Κοντά του βρίσκανε οι δυστυχισμένοι την προστασία. Οι άρρωστοι την υγεία. Οι θλιμμένοι και βασανισμένοι την παρηγοριά. Κι όταν γέροντας πια παρέδωκε την αγία του ψυχή στον Κύριο, πλήθη λαού κι από μακρινά μέρη μαζεύτηκαν και με δάκρυα στα μάτια κήδευσαν το άγιο σκήνωμα εκεί στη σπηλιά. Τιμώντας δε τον άγιο βάπτισαν τον συνοικισμό με τ' όνομα του, τη δε σπηλιά την χρησιμοποίησαν για εκκλησία τους.

Η σπηλιά σώζεται ως σήμερα. Έχει τη μορφή κατακόμβης ή ασκητηρίου λαξευμένου πάνω στο βράχο. Στη σπηλιά κατεβαίνει ένας από μια μικρή κυκλική κλίμακα. Στο τέλος αυτής της κλίμακας υπήρχε μια πηγή που έβγαζε γάργαρο νερό. Από αυτό έπινε ο άγιος. Κι αυτό χρησιμοποιούσε για να ποτίζει και τα λίγα λαχανικά, που καλλιεργούσε για να τρέφεται. Μετά τον θάνατο του οσίου το νερό χρησιμοποιόταν σαν άγιασμα μέχρι που η πηγή στέρεψε εξαιτίας της ανομβρίας.

Μέσα στη σπηλιά βλέπει κανείς και σήμερα το πέτρινο κρεβάτι του αγίου και μια πέτρα πού ομοιάζει με ανθρώπινο κεφάλι και την οποία χρησιμοποιούσε ο ασκητής για προσκέφαλο. Σε μια γωνιά βρίσκεται κι ο τάφος του αγίου. Επάνω από τη σπηλιά αυτή κτίστηκε αργότερα, περί τα τέλη του ΙΒ' αιώνα, η εκκλησία της κοινότητος επ' ονόματι του αγίου, την οποία οι κάτοικοι πολύ την σεβόντουσαν. Σ' αυτή μεταφέρθηκε από τη σπηλιά και τοποθετήθηκε κατά το έτος 1856 κι η εικόνα του αγίου.

Τα θαύματα που έκανε ο όσιος, όσο καιρό ζούσε, συνεχίστηκαν και μετά τον θάνατο του.

Αναφέρουμε για ψυχική ωφέλεια μερικά:

α) Θεραπεία ενός τυφλού
Κάποτε σ' ένα χωριό της Πάφου ζούσε ένας τυφλός νέος, που μέρα-νύκτα παρακαλούσε τον Θεό να του χαρίσει το φως του. Κάποια βραδιά εκεί που προσευχόταν είδε σε όραμα τον άγιο Επίκτητο, που ήλθε και του είπε:

Παιδί μου, οι προσευχές σου εισακούσθηκαν. Ο Κύριος μας με έστειλε να σε κάμω καλά. Έλα λοιπόν στο σπίτι μου, να πλύνεις το πρόσωπο σου με το νερό μου και αυτό που ποθείς θα το αποκτήσεις.

- Να έλθω στο σπίτι σου; Ρώτησε ο νέος. Και που είναι, γέροντα μου, το σπίτι σου; Πες μου, που βρίσκεται μονάχα.
-Το σπίτι μου, ο ναός μου βρίσκεται κοντά στην Κερύνεια. Όταν έρθεις ως εκεί, απ' έξω απ' την πόλη θα συναντήσεις ένα ιερέα συνεπαρχιώτη σου. Ρώτησε τον που είναι το σπίτι μου κι αυτός θα στο δείξει με προθυμία. Τότε ο ιερέας του χωριού ήταν κάποιος Παπά-Κωνσταντίνος από την επαρχία της Πάφου.

Την άλλη ήμερα ο τυφλός νέος οδηγημένος από τους γονείς ξεκίνησε για τα μέρη της Κερύνειας. Όταν έφτασαν απ' έξω απ' την πόλη βρήκαν πραγματικά τον ιερέα, ο οποίος τους οδήγησε προς τον άγιο Επίκτητο. Όταν έφτασαν, ο ιερέας τους κατέβασε στη σπηλιά κι ο νέος ένιψε το πρόσωπο με το άγιασμα του αγίου. Κατόπιν ανέβηκαν στην εκκλησία, όπου μόλις ο νέος στάθηκε μπροστά στην εικόνα του αγίου, το Θαύμα έγινε. Τα τυφλά μάτια άνοιξαν! Κι ο νέος τελείως θεραπευμένος άρχισε να κάμνει τον σταυρό του και να δοξολογεί τον Θεό λέγοντας.

-Αυτός, ο γέροντας της εικόνας μου φανερώθηκε και με κάλεσε στο σπίτι του. Αυτός τώρα μ' έκανε καλά. Δόξα σοι ο Θεός!

β) Θεραπεία ενός δαιμονιζομένου
- Εκεί στην Κακοπετριά ζούσε μια οικογένεια μ' ένα παιδί δαιμονιζόμενο. Πολλά ξόδεψαν οι δυστυχισμένοι γονείς για το άρρωστο παιδί τους μα τίποτα. Το κακό γινόταν από μέρα σε μέρα και χειρότερο. Όπως ο δαιμονιζόμενος του Ευαγγελίου, έτσι και το δεκαπεντάχρονο εκείνο παιδί δεν ήθελε ν' αφήνει στο κορμί του κανένα ένδυμα. Ή κατάσταση του μέρα με τη μέρα είχε εξελιχθεί σ' ένα δράμα τρομερό. Τάματα οι καημένοι οι γονείς και προσευχές και δάκρυα. Μια μέρα η πονεμένη μητέρα, ενώ γονατιστή προσευχόταν σε μια γωνιά του σπιτιού της, την ώρα που στο διπλανό δωμάτιο το άρρωστο παιδί ούρλιαζε τρομερά, κάποια στιγμή που είχε τα μάτια κλειστά κι ο πόνος της σούβλιζε κυριολεκτικά την καρδιά, είδε ένα όραμα:

Μια οπτασία στάθηκε μπροστά της και μια φωνή της είπε: «Κόρη μου, το παιδί σου, μπορεί να γίνει καλά. Φτάνει μονάχα να το φέρεις στο σπίτι μου, που βρίσκεται σ' ένα χωριό ανατολικά της Κερύνειας».

Η πονεμένη μητέρα σηκώθηκε με μιας κι έτρεξε και το είπε στον σύζυγο της, που τη στιγμή εκείνη είχε γυρίσει απ' τη δουλειά. Την επομένη, αφού σηκώθηκαν πρωί κι έκαμαν την προσευχή τους ξεκίνησαν με συντροφιά το άρρωστο παιδί για το χωριό του αγίου. Όταν έφτασαν στην πόρτα της Εκκλησίας, βρήκαν μπροστά τους τον ιερέα, που λες και τους περίμενε. Με την καθοδήγηση του κατέβηκαν πρώτα στη σπηλιά. Εκεί ο ιερέας έκαμε μια παράκληση κι υστέρα αφού πήρε από κάτω την πέτρα που χρησιμοποιούσε ο άγιος για προσκέφαλο, σταύρωσε μ' αύτη το άρρωστο παιδί τρεις φορές. Μόλις τέλειωσε, το δυστυχισμένο παιδί έβγαλε μια σπαρακτική κραυγή κι έπεσε κάτω. Κυλίστηκε μερικές φορές κι ύστερα σταμάτησε. Τέντωσε τα μέλη κι έμεινε σαν πεθαμένο. Στη στάση αυτή κράτησε λίγα μόνο δευτερόλεπτα. Μετά τινάχτηκε ολόκληρο σαν να ξυπνούσε από βαρύ ύπνο και σηκώθηκε θεραπευμένο. Ανέβηκε την κυκλική κλίμακα, μπήκε στον ναό και στάθηκε μπροστά στην εικόνα του αγίου. Από εκεί αφού έκαμε μερικές μετάνοιες προχώρησε και με σεβασμό ασπάστηκε πολλές φορές την εικόνα λέγοντας: «Σ' ευχαριστώ, άγιε μου. Σ' ευχαριστώ. Ας είναι δοξασμένο το όνομα του Θεού!»

γ) Το παράλυτο παιδί!
Στην Περιστερώνα της επαρχίας Λευκωσίας μια ευκατάστατη οικογένεια είχε παιδί παράλυτο. Πολλά χρήματα ξόδεψε σε γιατρούς, μα τίποτα. Το παιδί το πήραν κι έξω απ' την Κύπρο. Αλλά ούτε κι απ' εκεί είδαν κανένα καλό αποτέλεσμα. Το παιδί μεγάλωνε ακίνητο στο κρεβάτι του πόνου. Κι οι πονεμένοι οι γονείς με δάκρυα έβρεχαν κάθε μέρα το ψωμί τους. Στις στιγμές αυτές ο άνθρωπος μονάχα στην πίστη βρίσκει παρηγοριά. «Η παιδεία Κυρίου ανοίγει μου τα ώτα», λέγει κι ο λόγος του Θεού. Ο πόνος βοηθάει τον άνθρωπο να στραφεί λίγο περισσότερο στον εαυτό του. Να κάμει μιαν αυτοεξέταση. Να μετανοήσει. Να συντριβεί. Αυτό έκαμαν κι οι δυστυχισμένοι οι γονείς. Η αρρώστια του μονάκριβου παιδιού τους, ξύπνησε μέσα τους την πίστη. Μετανόησαν κι οι δύο κι εξομολογήθηκαν. Κι από την ήμερα εκείνη άρχισαν να βλέπουν τη δοκιμασία τους σαν τον σταυρό τους με καρτερία κι υπομονή.

Κάποιο βράδυ που η μητέρα του παιδιού προσευχόταν γονατιστή κι έκλαιε είδε μπροστά της ένα γέροντα που της είπε:
— Καημένη μητέρα, παύσε να κλαίγεις. Ο Άγιος Θεός είδε τα δάκρυα σου και μ' έστειλε να σε βοηθήσω. Πάρε το παιδί σου την ερχόμενη Κυριακή και φέρε το στο σπίτι μου, που βρίσκεται στον Άγιο Επίκτητο. Φέρε το και θα πάρεις αυτό που ποθείς.

Συγκινημένη η πονεμένη μάνα σηκώθηκε κι έτρεξε στον σύζυγο της. Του είπε ότι της συνέβη. Εκείνος την άκουσε με προσοχή. Σαν τελείωσε, έκαμαν κι οι δύο τον σταυρό τους κι αποφάσισαν να πάνε.

Την άλλη μέρα η πιστή γυναίκα, σηκώθηκε πρωί, πήρε αλεύρι κι έκαμε μια «λειτουργία». Την επόμενη πήραν το άρρωστο παιδί στην αγκαλιά - ήταν πέντε χρόνων - κι εξεκίνησαν. Το βράδυ φιλοξενήθηκαν στο χωριό. Την Κυριακή πολύ πρωί πήγαν στην εκκλησία. Με κατάνυξη παρακολούθησαν τη θεία Λειτουργία και κοινώνησαν όλοι των Αχράντων Μυστηρίων. Σαν τέλειωσε η θεία Λειτουργία με το παιδί στην αγκαλιά κατέβηκε στη σπηλιά του αγίου με τη νεωκόρο οδηγό και τον ιερέα. Εκεί η μητέρα άλλαξε τα ενδύματα του παιδιού της και του φόρεσε άλλα. Έκαμαν παράκληση κι ο ιερέας αφού πήρε την πέτρα που ο άγιος χρησιμοποιούσε για προσκέφαλο, σταύρωσε το παράλυτο παιδί τρεις φορές στο στήθος και στη ράχη. Τα ακίνητα πόδια απ' την αρρώστια κινήθηκαν. Το παιδί κάθισε, σηκώθηκε κι άρχισε να βαδίζει. Στ' αλήθεια! «Θαυμαστός ο Θεός εν τοις αγίοις αυτού».

Πολλά άλλα θαύματα αναφέρονται να έγιναν άπω τον άγιο μας. Πολλοί ακόμη και Τούρκοι εξ αιτίας των θαυμάτων πίστεψαν και βαπτίστηκαν στον Χριστό με αναδόχους απ' το χωριό.

Ο Άγιος Επίκτητος, το χωριό όπου έζησε ο άγιος μας, είναι σήμερα ένα από τα χωριά που πατά με τις αρβύλες του ο βάρβαρος κατακτητής. Χρόνια τώρα η εκκλησία του χωρίου είναι κλειστή και τα καντήλια σβηστά. Γιατί άραγε; Πως γίνεται τούτο;

Ανεξιχνίαστοι, αδελφοί μου, αι βουλαί του Θεού. Όμως ας μη παραπονούμεθα. Ας έχουμε την ειλικρίνεια να ομολογήσουμε, πως τα τελευταία χρόνια κάναμε κι εμείς κάτι το ανεπίτρεπτο. Εγκαταλείψαμε τον Θεό κι ο Θεός μας εγκατέλειψε.

Να η αιτία των δεινών μας. Εγκαταλείψαμε ως ορθόδοξος και προνομιούχος λαός την πίστη μας, τις παραδόσεις μας, τα χριστιανικά ήθη και έθιμα μας. Το νησί μας, η Νήσος των Αγίων, έγινε σήμερα η νήσος του ευδαιμονισμού, της αποστασίας, των αιρέσεων, της αμαρτίας. Κι η μεν πίστη μας δεν έχει να πάθει τίποτε απ' τη διαγωγή μας. Εμείς έχουμε να πάθουμε. Εμείς έχουμε να υποφέρουμε...

Τώρα όμως που κτυπήσαμε στο ανώφλι, ας δούμε επί τέλους το κατώφλι. Κι ας κλάψουμε για τις αμαρτίες μας κι ας ζητήσουμε το έλεος του Θεού. Και τότε. Ώ! τότε, η ευλογία θα ξαναγυρίσει και πάλι στον τόπο μας. Οι άγιοί μας και πάλιν θ' αρχίσουν να θαυματουργούν. Κι οι εχθροί θα φύγουν. Κι εμείς πανευτυχείς θα στραφούμε με χαρά στα σπίτια μας. Θα ξανοίξουμε τις αραχνιασμένες εκκλησιές μας. Και θα γιορτάσουμε το Πάσχα της ελευθερίας μας. Ως τότε, ας πηγαίνουμε νοερά στις σκλαβωμένες εκκλησιές μας. Νοερά, ας μεταφερόμαστε και στου αγίου μας τη σπηλιά και την εκκλησία κι απ' την καρδιά ας του ψάλλουμε κάθε φορά τούτο τον ύμνο: «Πάτερ παμμάκαρ Επίκτητε, την σε τιμώσαν φαιδρώς, νήσον Κύπρον διάσωζε, πάσης περιστάσεως, τη θερμή προστα σία σου, και εξαιρέτως ταύτην την χώραν σου σεμνυνομένην τω σω ονόματι, σκέπε εκάστοτε και χορηγεί πάντοτε ταύτη, σοφέ, τα της ευλογίας σου θεία δωρήματα».