Το αίμα του ομφάλιου λώρου περιέχει υγιή βλαστικά κύτταρα με μηδενική ηλικία που έχουν τη δυνατότητα να θεραπεύσουν περισσότερες από 100 παθήσεις, όπως ο καρκίνος, η λευχαιμία, η εγκεφαλική νόσος και ο διαβήτης τύπου 1.

Παρ’ όλα αυτά, σήμερα, η λήψη βλαστικών κυττάρων κατά τον τοκετό και η μακροχρόνια αποθήκευσή τους εξακολουθεί να βρίσκεται αρκετά κάτω του 5% του συνόλου των ετήσιων γεννήσεων σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Και ενώ κάθε χρόνο στην Ευρώπη πραγματοποιούνται 5,4 εκατομμύρια γεννήσεις, μέχρι σήμερα έχουν αποθηκευτεί λιγότερα από 400.000 δείγματα βλαστικών κυττάρων, τόσο από ιδιωτικές οικογενειακές τράπεζες όσο και από δημόσιες.

Το «Εθνος της Κυριακής» βρέθηκε στο μεγαλύτερο Κέντρο αποθήκευσης βλαστικών κυττάρων της Ευρώπης -και τρίτο στον κόσμο- Cryo-Save, στην Αμβέρσα, όπου εκεί φυλάσσονται 110.000 δείγματα.

Οπως μας είπε ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Cryo-Save, Μαρκ Βάτερσκουτ, τα δύο τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί τεράστια αύξηση στον αριθμό των δειγμάτων -κάθε χρόνο δέχεται 25.000 νέα δείγματα- ενώ πρόσφατα το ενδιαφέρον έχει αρχίσει να επικεντρώνεται στο δυναμικό των ίδιων των ιστών του πλακούντα και του ομφάλιου λώρου.

Ταχεία εξέλιξη
«Η ανάπτυξη ενός εργαστηρίου φύλαξης βλαστικών κυττάρων αυτού του τύπου και μεγέθους είναι απαραίτητη λόγω της ταχείας εξέλιξης της ιατρικής επιστήμης. Κι αυτό γιατί υπάρχουν ολοένα και περισσότερες παθήσεις που βρίσκονται σε φάση κλινικής διερεύνησης ως προς την ιατρική θεραπεία με τη χρήση βλαστικών κυττάρων, πράγμα που συμβάλλει στη συνεχή αύξηση των θεραπευτικών εφαρμογών».

Οπως μας λέει ο ίδιος, οι χώρες που ανταποκρίνονται περισσότερο στη φύλαξη βλαστοκυττάρων είναι οι Μεσογειακές.

«Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι στις βόρειες χώρες τα έξοδα ενός τοκετού καλύπτονται από το κράτος. Ετσι, δύσκολα ένα ζευγάρι θα αποφασίσει να πληρώσει από την τσέπη του και να μπει στη διαδικασία αυτή. Πιστεύω δε πως οι βόρειοι δεν είναι και τόσο συναισθηματικοί, για να προβούν σε μια τέτοια ενέργεια. Αντίθετα σε χώρες όπως η Ιταλία, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Πορτογαλία η φύλαξη των βλαστοκυττάρων είναι πλέον πιο διαδεδομένη συν το γεγονός ότι οι άνθρωποι σ’ αυτές τις χώρες είναι πιο συναισθηματικοί, έχουν άλλη νοοτροπία».

Το Κέντρο λειτουργεί εδώ και εννέα χρόνια. «Ξεκινήσαμε το 2000. Ημασταν τέσσερις εκ των οποίων ένας γυναικολόγος και ένας φαρμακοποιός. Αν και είμαστε ελβετική εταιρεία, στεγαζόμαστε στο Βέλγιο.

Κι αυτό γιατί η χώρα αυτή διαθέτει ισχυρή διεθνή φήμη όσον αφορά στην έρευνα των βλαστικών κυττάρων, γεγονός που καθιστά πιο εύκολο το να προσεγγίσουμε επιστήμονες και στελέχη με εξειδικευμένα προσόντα.

Πρόσφατα η Cryo-Save μεταφέρθηκε σε έναν χώρο 5.000 τ.μ. στην περιοχή Νιλ στην Αμβέρσα, μια επένδυση που κόστισε 6 εκατομμύρια ευρώ.

«Με τον αριθμό των μεταμοσχεύσεων να αυξάνονται συνεχώς, αναπτύσσουμε νέες μεθόδους επεξεργασίας και συλλογής βλαστικών κυττάρων, κάτι που σημαίνει ότι αναμένουμε συνεχή αύξηση στη ζήτηση για εγκαταστάσεις αποθήκευσης», θα πει ο ιδρυτής του Κέντρου.

ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΑ ΒΛΑΣΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ
Με αναγεννητικές δυνατότητες

Τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα αποτελούν μια εναλλακτική λύση στην κυτταροθεραπεία και την αναγεννητική ιατρική.

Οπως εξηγεί ο καθηγητής Αναγεννητικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Νιούκαστλ Κόλιν ΜακΓκάκινγκ, επιστημονικός διευθυντής της Cryo-Save, πρόεδρος του Διεθνούς Ινστιτούτου Κυτταρικών Θεραπειών της Λυών και πρόεδρος του μη κερδοσκοπικού οργανισμού για την έρευνα χρήσης των βλαστικών κυττάρων Novus Sanguis, «τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα είναι ένας τύπος πολυδύναμων ενήλικων βλαστικών κυττάρων, τα οποία τα βρίσκουμε σε σημαντικά μεγάλες ποσότητες στον ίδιο τον ιστό του ομφάλιου λώρου. Συγκεκριμένα σε μια ουσία του ομφάλιου λώρου, τη «γέλη του Wharton» και στους πλακουντιακούς ιστούς.

Ενα από τα βασικά πλεονεκτήματα της είναι ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος κατά τη διαδικασία συλλογής.

Αλλες πηγές μεσεγχυματικών βλαστικών κυττάρων είναι ο μυελός των οστών και ο λιπώδης ιστός (πηγές λιγότερο πλούσιες σε τέτοιου είδους βλαστικά κύτταρα)».

Σύμφωνα με τον καθηγητή, τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα έχουν τη δυνατότητα να διαφοροποιούνται σε πληθώρα διαφορετικών ιστών, όπως οστικό, χόνδρους, λιπώδη, ηπατικό, νευρικό, παγκρεατικό και μυϊκό.

Τα εν λόγω κύτταρα θεωρείται ότι έχουν αναγεννητικές δυνατότητες για συγκεκριμένες εκφυλιστικές παθήσεις. Η αποθήκευσή τους θεωρείται πλέον εφικτή από τον ομφάλιο λώρο, μέσω των νέων καινοτομιών στην τεχνολογία ανάπτυξης. Η χρησιμότητα των μεσεγχυματικών βλαστοκυττάρων επιβεβαιώνεται από τα θετικά κλινικά αποτελέσματα διαφόρων ερευνητικών κέντρων με τη χορήγηση αυτόλογων MSC (ο ίδιος ασθενής ως δότης) σε ασθενείς που υποφέρουν από παθήσεις όπως έμφραγμα του μυοκαρδίου, οστική νέκρωση, κατάγματα οστών, ρήξη μηνίσκου, διαβήτη τύπου 1, οξεία νέκρωση του εγκεφάλου, αποφρακτική αρτηριοπάθεια και χρόνια τοξική ηπατοπάθεια.

Νέες διαδικασίες
Η αποθήκευση φυσικού ιστού και όχι μεμονωμένων διαχωρισμένων κυττάρων απαιτεί νέες διαδικασίες επεξεργασίας, ψύξης και απόψυξης και θα πρέπει να εκτελείται με τρόπο που θα είναι σύμφωνος με τις ευρωπαϊκές οδηγίες για τη χρήση κυττάρων και ιστών. Η διαδικασία επιτρέπει την ψύξη ιστού του λώρου για μετέπειτα χρήση, ενισχύοντας έτσι τη διαθεσιμότητα των κυττάρων για θεραπείες που ενδέχεται να αναπτυχθούν στο μέλλον.

Η ομάδα του ΜακΓκάκινγκ, συνεργαζόμενη από το 2007 με κορυφαίους επιστήμονες και με τη συμβολή της Cryo-Save, κατάφερε να αναπτύξει ένα πρωτόκολλο το οποίο επιτρέπει την ψύξη και τη μετέπειτα απόψυξη του ιστού χωρίς να διαταράσσεται η δυνατότητα συλλογής βλαστικών κυττάρων υψηλής ποιότητας και έδειξε ότι τα βλαστοκύτταρα θα μπορούσαν να διαφοροποιηθούν σε διαφόρων ειδών ιστούς. Ετσι, το γεγονός ότι η «γέλη Wharton» περιέχει «αναγεννητικά» μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ανοίγει νέους θεραπευτικούς ορίζοντες. Ο ομφάλιος λώρος, ο οποίος συνήθως απορρίπτεται μετά τη γέννα, μπορεί πλέον να φανεί χρήσιμος για τη μετέπειτα ζωή του ατόμου.

«Το σχέδιό μας προβλέπει τη συλλογή κατά τη γέννα τόσο του ομφάλιου λώρου όσο και των αιμοποιητικών βλαστικών κυττάρων που αυτός περιέχει και τη διατήρησή τους στα εργαστήριά μας, ώστε να καταστεί εφικτή τα επόμενα χρόνια η ανάπτυξη μιας νέας προσέγγισης για την αποτροπή των εκφυλιστικών νόσων.

Δεδομένου ότι τα βλαστικά κύτταρα από το ομφαλικό αίμα αποτελούν ήδη μια οικεία και αποδεδειγμένη θεραπευτική πρακτική σε διάφορες νόσους, τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα είναι μια ρεαλιστική επιπλέον εφαρμογή στην κυτταροθεραπεία και την αναγεννητική ιατρική», τονίζει ο καθηγητής.

Ποιες ασθένειες αντιμετωπίζονται

Οξεία λεμφοκυτταρική λευχαιμία, οξεία μυελογενής λευχαιμία, χρόνια μυελοκυτταρική λευχαιμία, μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο, νευροβλάστωμα και Non-Hodgking λέμφωμα. Επίσης, όσον αφορά τις αιμοσφαιρινοπάθειες και τις διαταραχές αίματος μπορούν να αντιμετωπιστούν τα εξής: Αμεγακαρυοκυτταρική θρομβοκυτοπενία, απλαστική αναιμία, αναιμία Blackfan -Diamod, συγγενής κυτταροπενία, σύνδρομο Evans και αναιμία Fanconi. Από τις κληρονομικές μεταβολικές ασθένειες: αδρενολευκοδυστροφία, σύνδρομο γυμνού λευκοκυττάρου, συγγενής δυσκεράτωσις, νόσος Gaucher, νόσος Gunter κ.ά. και τις ανοσοπαρκείς: βαρεία μεικτή ανοσοανεπάρκεια, σύνδρομο Wisktt-Aldrich, X-Φυλοσύνδετη λεμφοϋπερπλαστική νόσος.

Η αριθμητική των βλαστοκυττάρων

15.000 μεταμοσχεύσεις με χρήση αίματος ομφάλιου λώρου έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα.

Η πρώτη προταθείσα χρήση του αίματος ομφάλιου λώρου αναφέρθηκε στο Lancet το 1939, στο Λονδίνο ως δυνητική μετάγγιση αίματος.

Αν και δεν χρησιμοποιήθηκε τακτικά, το αίμα ομφάλιου λώρου αναγνωρίστηκε το 1972 για την ικανότητά του να αντικαθιστά τον μυελό των οστών του ασθενούς.

Το 1988 αποδείχθηκε οριστικά ότι αίμα ομφάλιου λώρου θα μπορούσε να προκαλέσει την ανασύσταση του μυελού των οστών ενός παιδιού στο Παρίσι.

Πριν από 10 χρόνια ο αριθμός των θεραπειών ρουτίνας με επιτυχή έκβαση ήταν κάτω του 10. Σήμερα είναι πάνω από 80.

1 προς 200 είναι η πιθανότητα κάποιος να χρειαστεί κατά τη διάρκεια της ζωής του θεραπεία που να βασίζεται σε βλαστικά κύτταρα.

200.000 άτομα έχουν ήδη λάβει θεραπεία με βλαστικά κύτταρα από αίμα του ομφάλιου λώρου. Σύμφωνα με περισσότερες από 3.000 κλινικές μελέτες, που βρίσκονται σε εξέλιξη, ο αριθμός αυτών των θεραπειών θα αυξηθεί περαιτέρω.

Κέντρο Ερευνας Κυτταροθεραπείας

Το 2005 ο δρ ΜακΓκάκινγκ και ο δρ Φόραζ απέδειξαν για πρώτη φορά την ύπαρξη πολυδύναμων βλαστικών κυττάρων στο αίμα ομφά-λιου λώρου, τα οποία ονομάστηκαν βλαστικά κύτταρα από αίμα ομφάλιου λώρου παρόμοια με τα εμβρυονικά βλαστοκύτταρα (CBE), λόγω των συγγενών χαρακτηριστικών τους. Τα CBE έχουν την ικανότητα να σχηματίζουν διάφορους τύπους ιστού όπως αίμα, νευρικά κύτταρα ή πάγκρεας, προσφέροντας ενδιαφέρουσες προοπτικές για βιοτεχνολογικές και κλινικές εφαρμογές. Ο καθηγητής ΜακΓκάκινγκ δημοσίευσε το 2005 και 2006 τα αποτελέσματα από την πρώτη δημιουργία ηπατικού ιστού σε 3 διαστάσεις χρησιμοποιώντας βλαστικά κύτταρα από ανθρώπινο αίμα ομφάλιου λώρου. Για να το επιτύχει αυτό, η ομάδα του συνεργάστηκε με τη NASA υπό τη διεύθυνση και χρηματοδότηση του βρετανικού υπ. Επιστήμης και Τεχνολογίας. Η συνεργασία αυτή με τη NASA και με δύο πανεπιστήμια των ΗΠΑ ως εταίρους επέτρεψε την ανάπτυξη του βιοαντιδραστήρα μικροβαρύτητας για μηχανική ιστών.

Αποστολή στην Αμβέρσα: Ματίνα Δεμελή
mdemeli@pegasus.gr

http://www.ethnos.gr

Κατηγορία: Τεχνολογία - Επιστήμες | Εμφανίσεις: 241 |

Αναρτήθηκε από: andronianoi