ΤΟ 2010 ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΚΙΝΗΣΕΙ Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
ΤΟΥ ΧΥΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΥΣΤΙΑ ΜΕ ΆΜΕΣΗ ΠΛΗΡΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΑΙ
ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΜΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
Οι πρόσφατες δημόσιες παρεμβάσεις στο ζήτημα του ΧΥΤΑ της Νότιας
Εύβοιας αλλά και η επιστολή Διαμαρτυρίας που λάβαμε για το ίδιο θέμα
από την Επιτροπή Κατοίκων των Μεσοχωρίων (28-8-2009) επαναφέρουν στο
προσκήνιο το μεγάλο θέμα της κοινωνικής διαβούλευσης για την διαχείριση
των απορριμμάτων στην Νότια Εύβοια. Πράγματι, η διαχείριση των
απορριμμάτων αποτελεί το χειροπιαστό κοινό πρόβλημα της Επαρχίας
Καρυστίας και ως εκ τούτου μπορεί να γίνει μία καλή ευκαιρία
διαβούλευσης στο ευρύτερο τοπικό επίπεδο που υπερβαίνει το στενό
πλαίσιο του κάθε Δήμου. Είναι επίσης γεγονός ότι έως τώρα η
ευρύτερη αυτή τοπική κοινωνία δεν έχει αναπτύξει διαδικασίες συνοχής με
αποτέλεσμα να μην έχει γενικώς φωνή και συλλογική πρόταση στο όποιο
αναπτυξιακό «γίγνεσθαι» της Εύβοιας. Έλαχε λοιπόν τα σκουπίδια να μας ενώσουν.
Παράλληλα
όμως φαίνεται ότι επαναλαμβάνονται τα ίδια λάθη και οι ίδιες άγονες
διαδικασίες που μας έχουν φέρει να είμαστε πλέον από τις ελάχιστες
γεωγραφικές ενότητες που δεν έχουμε προχωρήσει στην εφαρμογή του
Περιφερειακού Σχεδιασμού Διαχείρισης των Απορριμμάτων ο οποίος
προβλέπει έναν ΧΥΤΑ στην Νότια Εύβοια, δηλαδή στους οκτώ Δήμους και την
μία Κοινότητα της Επαρχίας Καρυστίας.
Είναι χρήσιμο να ξεκαθαρίσουμε αρχικά ορισμένες έννοιες που δημιουργούν σύγχυση. Όσο
δεν εφαρμόζεται η ορθολογική διαχείριση των απορριμμάτων μέσα από την
ανακύκλωση, έτσι ώστε να θάβονται μόνο τα υπολείμματα είμαστε
υποχρεωμένοι να μιλάμε για ΧΥΤΑ.
Ο ΧΥΤΥ είναι η αναγκαία εξέλιξη του ΧΥΤΑ μετά την εφαρμογή της ανακύκλωσης.
Η
ανακύκλωση είναι μία παράλληλη διαδικασία που θα μπορούσε να είχε
εφαρμοστεί ανεξαρτήτως της κατασκευής του ΧΥΤΑ και εάν είχε γίνει αυτό
θα είχαμε κερδίσει την δραστική μείωση του όγκου των απορριμμάτων στους
Χώρους Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων (ΧΑΔΑ), στις γνωστές
Χωματερές. Οι Χωματερές έπρεπε να είχαν κλείσει στις 31 Δεκέμβρη του 2008.
Όπου δεν έχει κατασκευαστεί ΧΥΤΑ οι Χωματερές εξακολουθούν να
λειτουργούν κατά παράβαση της δέσμευσης της Ελλάδας απέναντι στην
Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η μη εφαρμογή της ανακύκλωσης, ιδιαίτερα σε Δήμους
όπως οι δικοί μας στην Καρυστία, δεν οφείλεται στην μειωμένη ευαισθησία
των Δημοτικών Αρχών αλλά κυρίως στην μη προθυμία ή και αδυναμία των
Εταιριών που έχουν αναλάβει την συγκέντρωση και διαχείριση των
επιμέρους Συστημάτων Ανακύκλωσης να οργανώσουν τη διαδικασία με
αποδοτικό τρόπο για τους Δήμους και τους δημότες. Ο κάθε Δήμος μεμονωμένα δεν είναι «καλός πελάτης».Γιαυτό
εμείς στην Νότια Εύβοια αναθέσαμε στον Σύνδεσμο Ολοκληρωμένης
Διαχείρισης Απορριμμάτων να συμβληθεί με τα Συστήματα Ανακύκλωσης και
να διαχειριστεί για λογαριασμό των κατοίκων όλης της γεωγραφικής
ενότητας αυτή την σημαντική υπόθεση. Από το σημείο αυτό και μετά ξεκινά η δική μας ευθύνη. Μπορούσαμε να είχαμε προχωρήσει. Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε.
Έτσι
όταν γίνεται λόγος για ΧΥΤΥ στην Νότια Εύβοια δεν γίνεται για να
παραπλανήσουμε τους κατοίκους της περιοχής όπου θα εγκατασταθεί αλλά
γιατί μπορεί πράγματι να λειτουργήσει ως ΧΥΤΥ εφόσον στο διάστημα που
απομένει επιταχύνουμε τους ρυθμούς για την εφαρμογή της Ανακύκλωσης.
Αυτό δεν είναι εύκολο. Μπορεί να γίνει όμως κατορθωτό εάν συνδράμουν
όλοι: Οι Δήμοι, οι τοπικές Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, οι Ομάδες
Πρωτοβουλίας των Πολιτών που είναι χρήσιμο να οργανωθούν σε κάθε χωριό
για να προωθήσουν την Ανακύκλωση. Η προσπάθεια θέλει δράση σε
διατοπικό επίπεδο, σε όλη την Καρυστία αλλά η δύναμή της είναι η δράση
στον μικρό πυρήνα της τοπικής κοινωνίας του χωριού.
Ποια λάθη επαναλαμβάνονται για τρίτη φορά στην Νότια Εύβοια;. Πρώτον η
άποψη ότι μπορεί να υπάρξει χωροθέτηση και κατασκευή ΧΥΤΑ χωρίς
προηγουμένως να έχει εξαντληθεί η διαδικασία μίας ανοικτής διαβούλευσης
με την τοπική κοινωνία. Το λάθος αυτό το κάνουν συνήθως όσοι κινούν τις διαδικασίες για την κατασκευή αυτού του πολύ σημαντικού περιβαλλοντικού έργου.
Δεύτερον, δεν υπήρξε ποτέ έως τώρα μία γενικευμένη ενημέρωση των κατοίκων της γεωγραφικής ενότητας της Επαρχίας Καρυστίας
για το συγκεκριμένο θέμα ανεξαρτήτως του τόπου όπου θα εγκατασταθεί.
Έτσι διαμαρτύρονται και ξεσηκώνονται οι κάτοικοι της ενδιαφερόμενης
περιοχής ενώ όλοι οι υπόλοιποι αδιαφορούν παντελώς για το θέμα αυτό
μέχρις ότου έρθει η σειρά τους. Οι κάτοικοι της Καρυστίας
πρέπει επιτέλους να αποκτήσουν ένα ελάχιστο βασικής και πλήρους
ενημέρωσης για το πρόβλημα της διαχείρισης των σκουπιδιών που παράγουν,
για το κόστος αυτής της διαχείρισης και επιπλέον για την
ανταποδοτικότητα υπέρ της τοπικής κοινωνίας η οποία θα υποδεχθεί τον
ΧΥΤΑ. Πρέπει επίσης να μάθουν ότι η μείωση των απορριμμάτων
μέσα από την Ανακύκλωση δεν προστατεύει μόνο τον πανέμορφο τόπο μας
αλλά μειώνει και το αναλογικό για τον καθένα οικονομικό κόστος της
διαχείρισής τους.
Τρίτον, η υπόθεση του
ΧΥΤΑ και γενικότερα της διαχείρισης των απορριμμάτων γίνεται πάντοτε
αντικείμενο μικροπολιτικής και μικροκομματικής εκμετάλλευσης στο
επίκεντρο της οποίας είναι η παραπληροφόρηση και κυρίως η ακύρωση κάθε
δυνατότητας αντικειμενικής ενημέρωσης. Έτσι προβάλλονται
επιχειρήματα που ενώ στοχεύουν να διώξουν τον ΧΥΤΑ από τον ένα τόπο
αποτρέπουν την αποδοχή του από οποιοδήποτε άλλον. Για παράδειγμα όταν
ισοπεδώνεται η έννοια της Χωματερής με τον ΧΥΤΑ και προβάλλονται
αόριστα επιχειρήματα για λόγους τουριστικούς, οικονομικούς, ιστορικούς
τότε για ποιόν λόγο μία άλλη τοπική κοινωνία θα είναι ανεκτική όταν
υποχρεούται να υπερασπίσει τις ίδιες υπερβολές. Ιδιαίτερα σήμερα πολύ
φοβάμαι ότι με τα επιχειρήματα που προβάλλονται δεν θα υπάρξει περιοχή
στην Καρυστία κατάλληλη για την κατασκευή του ΧΥΤΑ. Λείπει η
ψυχραιμία, η αντικειμενικότητα, η διάθεση να προσεγγίσουμε την γνώση
και περισσεύσει ο τοπικισμός, η άγνοια, η υστεροβουλία.
Από
το 2007 την ευθύνη για την επίλυση του προβλήματος αυτού την αναλάβαμε
προσωπικά οι Δήμαρχοι της Νότιας Εύβοιας. Μέχρι τότε είμασταν απαθείς
θεατές. Επίσης το 2007 εκτιμώντας ότι στον Δήμο Στυρέων υπάρχουν
θετικές προϋποθέσεις για την κατασκευή του ΧΥΤΑ επιλέξαμε τα Στύρα ως
έδρα του Συνδέσμου Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Απορριμμάτων Νότιας
Εύβοιας και την Δήμαρχο Στυρέων ως Πρόεδρό του. Πρέπει επίσης να
επισημάνουμε ότι η χωροθέτηση του ΧΥΤΑ πρέπει να πληροί ορισμένες
χωροταξικές προϋποθέσεις. Δηλαδή δεν μπορεί να είναι στα άκρα της
γεωγραφικής ενότητας και δεν μπορεί να είναι σε απόσταση τέτοια που να
επιβαρύνει οικονομικά τους κατοίκους της Καρυστίας οι οποίοι σε τελική
ανάλυση θα πληρώσουν για την λειτουργία του. Και τότε, μετά την
απόρριψη της θέσης του Γαβαλά, έγινε λόγος για διαδικασία λύσης από
μηδενική βάση. Κάτι τέτοιο προτείνεται από ορισμένους και τώρα. Όμως
έχουν περάσει δύο χρόνια, ο χρόνος που είχαμε στη διάθεσή μας
λιγοστεύει και σε τελική ανάλυση δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια για
ξεκίνημα από την αρχή. Οφείλουμε, μετά από τόσο χρόνια άκαρπης
αναζήτησης να καταλήξουμε κάπου. Με άλλα λόγια ο ΧΥΤΑ πρέπει να γίνει οπωσδήποτε και πρέπει να ξεκινήσει μέσα στο 2010. Οφείλουμε επίσης όλοι μας να αναλάβουμε τις ευθύνες αδιαφορώντας για το πολιτικό κόστος. Το πρόβλημα αυτό πρέπει να το λύσουμε τώρα ακόμη και εάν χρειαστούν «πολιτικές ανθρωποθυσίες».
Η
θέση αυτή δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοήσουμε την ανάγκη της πλήρους
και σε βάθος ενημέρωσης των κατοίκων. Αντίθετα στους τέσσερις επόμενους
μήνες από τώρα εκεί πρέπει να πέσει το βάρος. Παράλληλα να
ενημερωθούν όλοι οι κάτοικοι της Καρυστίας, να κατανοήσουν το πρόβλημα
και την προοπτική, να κατανοήσουν ότι η διαχείριση των απορριμμάτων
είναι και προσωπική ευθύνη του κάθε πολίτη. Αυτό πρέπει να κάνουμε στους δύο επόμενους μήνες από σήμερα. Διάλογος λοιπόν σε όλα τα επίπεδα.
Άμεσα
θα πρέπει να κατατεθούν προτάσεις για εναλλακτικές λύσεις. Όσοι
Δήμαρχοι έχουν πρόταση για την περιοχή τους να την καταθέσουν τώρα.!!!
Εάν δεν υπάρχουν άλλες προτάσεις προχωράμε με εκείνες που είναι ήδη στο
τραπέζι. Δεν θα περιμένουμε να «καεί» μία περιοχή για να επανέλθουμε
μετά από δύο χρόνια.
Τα δύο χρόνια που πέρασαν καταβλήθηκε μεγάλη
προσπάθεια από την Δημοτική Αρχή του Δήμου Στυρέων. Αυτή η προσπάθεια
δεν πρέπει να αδικηθεί. Πρέπει να ενισχυθεί. Ο Σύνδεσμος όμως οφείλει να πάρει πρωτοβουλίες.
Έτσι προτού καταλήξει οριστικά στην επιλογή του χώρου πρέπει να
οργανώσει και να υλοποιήσει την πλατιά ενημέρωση και την διαβούλευση με
τους κατοίκους όλης της Καρυστίας αλλά και ειδικότερα με τους κατοίκους
των οικισμών που βρίσκονται σε ακτίνα πέντε χιλιομέτρων γύρω από τους
προτεινόμενους χώρους.
Εν κατακλείδι, η Καρυστία δεν πρέπει
να χάσει την ευκαιρία να συζητήσει και να συναποφασίσει για αυτό το
σημαντικό πρόβλημα που την ενώνει. Αυτή πρέπει να γίνει η αφετηρία και
άλλων κοινών προσπαθειών.
http://dkatsoulis.blogspot.com
