| Το δημοτικό διαμέρισμα Ανδρωνιάνων περιλαμβάνει τους οικισμούς Ανδρωνιάνων και Δένδρων.
Οι Ανδρωνιάνοι βρίσκονται 8 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Κύμης, στους βορειοανατολικούς πρόποδες των Κοτυλαίων.
Στόν οικισμό παράγονται τα περίφημα σύκα Κύμης και εκλεκτά κεράσια.
Οι Ανδρωνιάνοι σύμφωνα με την απογραφή του 2001 είχαν 484 κατοίκους ενώ το 1991 είχαν 516 κατοίκους.
Ιστορία-Παράδοση:
Η ονομασία του λέγεται ότι προέρχεται απο το όνομα Ανδρώνες + Νάνοι.
Το "Νάνοι" είναι κοινό επίθετο πολλών οικογενειών την εποχή της Τουρκοκρατίας και της Φραγκοκρατίας.
Πιθανόν οι αρχαίοι κάτοικοι να το ονομάσουν Ανδρώνες απο τα σπήλαια άντρα των γειτονικών βουνών Πτεράδας και Μαυροβουνίου.
Διοικητική ιστορία:
Οι Ανδρωνιάνοι ανήκαν στην περιοχή Καστροβαλά.
Έτσι ονομάζονταν όλα τα χωριά της περιοχής απο την γέφυρα της Σκοτεινής και βόρεια, εκτός από την Κύμη.
Το 1836 τα χώρια του Καστροβαλά, μαζί και οι Ανδρωνιάνοι υπάχθηκαν στον τέως δήμο Κοτυλαίων, όπου και παρέμειναν μέχρι το 1912.
Αναγνωρίστηκε σε κοινότητα Ανδρονιάνων με έδρα τον οικισμό Ανδρωνιάνοι στις 16/08/1912, όταν καταργήθηκε ο τέως δήμος κοτυλαίων.
Ταυτόχρονα ο οικισμός Καρασαλιάνοι
(Δένδρα) απο τον τέως δήμο Κοτυλαίων υπάχθηκε στην κοινότητα Ανδρωνίανων.
Στις 16/10/1940 η ονομασία του οικισμού Ανδρονιάνοι διορθώθηκε σε Ανδρωνιάνοι
και η ονομασία της κοινότητας διορθώθηκε σε κοινότητα Ανδρωνιάνων.
Στις 19/08/1954 ο οικισμός Καρασαλιάνοι μετονομάστηκε σε Δένδρα.
Στις 04/12/1997 η κοινότητα καταργήθηκε και προσαρτήθηκε στον δήμο Κύμης ως δημοτικό διαμέρισμα.
Aρχαιολογικοί χώροι - Μνημεία
Δυτικά του οικισμού απλώνεται το ελατοδάσος του Καστροβαλά που
καλύπτει τα βουνά Φτεράδα, Εφταό και Οκταό,παραφυάδες του Μαυροβουνίου,
που ήταν αφιερωμένο στην θεά Αρτέμιδα.
Στην περιοχή βρέθηκαν και πολλά όστρακα κλασικής και ρωμαϊκής εποχής.
Δυτικά του οικισμού ανασκάφηκε το 1940 απο τον αρχαιολόγο Θρεψιάδη
θαλαμοειδής μυκηναϊκός τάφος, που εδραίωσε την ύπαρξη μυκηναϊκού
οικισμού.
Περιείχε δύο ξίφη με χρυσή επένδυση, χάλκινη αιχμή λόγχης και ένα πριόνι.
Οι Ανδρωνιάνοι γνώρισαν σημαντική οικονομική ακμή κατά τα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα.
Το επιβεβαιώνουν τα πολλά πετρόκτιστα με επιμελημένη τοιχοποιία σπίτια εκείνης της εποχής.
Και στους Ανδρονιάνους αλλά και στα λοιπά χωριά του Δήμου Κύμης χρησιμοποιήθηκε για το κτίσιμο η χαρακτηριστική πέτρα Βιτάλου.
Οι Ανδρωνιάνοι ήταν η έδρα των συνεργείων των πετροκτιστάδων κυρίως Ηπειρωτών που δούλεψαν παλαιά στην περιοχή.
Οι κάτοικοι διατηρούν την παράδοση και συνεχίζουν να παράγουν σύκα και λάδι.
Ο τρόπος τοιχοποιίας στους Ανδρωνιάνους και στον οικισμό Δέντρα
χαρακτηρίζεται ως Ηπειρώτικο στυλ το οποίο έφεραν μαζί τους οι
Ηπειρώτες που ήρθαν να δουλέψουν εδώ.
Κοντά στους Ανδρονιάνους στη κατάφυτή περιοχή «Τρίκλινος» υπάρχει
από χρόνια ερειπωμένος νερόμυλος γνωστός σαν «Μύλος του Σαντά».Έχει
διακόψει την λειτουργία του εδώ και 47 χρόνια. Μέσα στην κατάφυτη αυτή
περιοχή ξεπροβάλουν στον επισκέπτη τα δύο παραδοσιακά τοξωτά γεφύρια
που εξασφάλιζαν την επικοινωνία του μύλου με τα διπλανά χωριά. Έχουν
κατασκευαστεί και τα δύο στα τέλη του 19ου αιώνα από Ηπειρώτες. |